Acupunctuur bij dieren

Wat is acupunctuur voor dieren? De basis uitgelegd

Sinds ik mijn IVAS-certificering heb gehaald, krijg ik steeds vaker de vraag: “Werkt dat eigenlijk wel, die naaldjes bij dieren?” Het is een terechte vraag, en één die ik altijd met plezier beantwoord. In dit artikel neem ik je mee in wat veterinaire acupunctuur nu eigenlijk is, hoe het werkt en wat je kunt verwachten.

Om het in perspectief te plaatsen: acupunctuur en de Traditionele Chinese Geneeskunde bestaan al ongeveer 2000-3000 jaar. De westerse, conventionele geneeskunde zoals we die vandaag de dag kennen (met de focus op farmacologie en evidence-based onderzoek) is ter vergelijking nog relatief jong, slechts ongeveer 150-200 jaar oud. Toch krijgt TCM weinig tot geen aandacht in het standaard veterinair curriculum. Persoonlijk zie ik dat als een gemis. Een lamp gaat niet branden zonder elektriciteit, maar in de conventionele opleiding wordt bijna geen aandacht besteed aan hoe het eigen energiesysteem van het lichaam werkt. Die kennis kan, naar ik geloof, een waardevolle aanvulling zijn op de zorg die we onze patiënten bieden.

Wat is acupunctuur precies?

Acupunctuur is een behandeltechniek uit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) waarbij dunne, steriele naalden op specifieke punten op het lichaam worden geplaatst. Voor dieren hanteren we dezelfde principes als voor mensen, aangepast aan hun anatomie.

Het idee achter TCM is dat er banen door het lichaam lopen, “meridianen” genaamd, waarlangs energie, of Qi, stroomt. Wanneer die stroom ergens geblokkeerd raakt, kan dat leiden tot pijn, stijfheid of andere klachten zoals onverklaarbare ziektes of gedragsproblemen. Met acupunctuurnaalden stimuleer ik specifieke punten om die stroom weer op gang te brengen.

Naast de traditionele uitleg toont de moderne veterinaire wetenschap ook meetbare effecten aan van het stimuleren van deze punten: het stimuleert de bloedsomloop, activeert het zenuwstelsel en zet het lichaam aan tot het aanmaken van eigen pijnstillende en ontstekingsremmende stoffen.

Doet het pijn?

Dit is veruit de meest gestelde vraag, en het antwoord is nee. De naalden die ik gebruik zijn extreem dun, veel fijner dan een injectienaald. De meeste dieren merken ze nauwelijks op, en veel patiënten ontspannen zichtbaar tijdens de behandeling. Sommige honden vallen zelfs in slaap tijdens de behandeling.

Wat er kan gebeuren is dat uw huisdier op een specifiek punt een kort “ahshi”-gevoel ervaart, een soort tintelende schok, vergelijkbaar met het gevoel wanneer u uw elleboog stoot. Dit is een normale reactie en duurt slechts een fractie van een seconde. Dit wordt feitelijk gezien als een teken dat het punt nauwkeurig is geraakt.

Voor welke dieren en aandoeningen is het geschikt?

Ik behandel voornamelijk honden en katten, hoewel de techniek ook op andere huisdieren kan worden toegepast. Acupunctuur wordt vaak gebruikt voor:

– Artritis en gewrichtsproblemen
– IVDD (tussenwervelschijfziekte) en herstel na een rugoperatie
– Herstel na kruisbandoperatie
– Chronische pijn
– Angst en stress
– Ondersteuning voor oudere dieren met verminderde mobiliteit

Het mooie is dat acupunctuur vaak goed te combineren is met conventionele behandelingen zoals medicatie of fysiotherapie.

Wat kun je verwachten tijdens de eerste sessie?

Een eerste afspraak duurt minimaal een uur en begint altijd met een grondig gesprek en onderzoek. Voorafgaand aan het consult ontvang ik graag dat u een vragenlijst zo volledig mogelijk invult. Hoe meer ik weet over het gedrag, de gewoonten en de geschiedenis van uw huisdier, hoe vollediger een beeld ik kan vormen.

Tijdens de afspraak voer ik een uitgebreid diagnostisch onderzoek uit dat specifiek is voor TCM. Ik kijk onder andere naar:

• Tongwediagnose: de kleur, vorm en textuur van de tong kunnen veel onthullen over de conditie van het lichaam.
• Polsdiagnose: door middel van de pols voel ik de kwaliteit en het ritme van de energie in het lichaam.
• Back Shu- en Mu-punten: dit zijn specifieke diagnostische punten op de rug (Back Shu) en aan de buikzijde (Mu), die elk verbonden zijn met een orgaan. Door deze punten te palperen, kan ik voelen of er gevoeligheid of spanning is, wat helpt om te bepalen waar de onbalans zich bevindt.

Op basis van al deze informatie stel ik een diagnose en bepaal ik welke punten behandeld moeten worden. Deze punten worden vervolgens behandeld met de naalden. Wat ik zelf nog steeds opmerkelijk vind: soms duwt het lichaam een naald er na nog geen tien seconde al weer uit, terwijl het lichaam een andere naald juist stevig vasthoudt. Voor mij is dat een teken dat de behandeling op dat punt nog niet klaar is. Af en toe buigt er zelfs een naald tijdens de behandeling. Het lichaam heeft zijn eigen manier om te laten zien wat het nodig heeft.

De behandeling zelf duurt meestal 10-20 minuten. De naaldjes blijven een tijdje op hun plaats terwijl uw huisdier rustig ligt of zit. De meeste eigenaren zijn verrast hoe ontspannen hun huisdier hierbij is.

Na de eerste sessie bespreek ik met u hoe vaak vervolgbehandelingen nodig zijn. Dit varieert nogal, afhankelijk van de aandoening en het individuele dier.

Wordt dit wetenschappelijk onderbouwd?

Een eerlijk antwoord: er is toenemend onderzoek naar de effecten van acupunctuur bij dieren, met name op het gebied van pijnbeheersing en revalidatie, en de resultaten zijn vaak positief. Tegelijkertijd is lang niet elk mechanisme tot in dezelfde detail verklaard als bij een conventionele behandeling. Wat ik in de praktijk wel consistent zie: dieren die er duidelijk baat bij hebben, minder pijn ervaren en beter bewegen.

Ben je benieuwd of het je huisdier kan helpen?

Elk dier is anders en de beste manier om erachter te komen of acupunctuur kan helpen, is een persoonlijk gesprek. Neem gerust contact op om de mogelijkheden te bespreken — ik denk graag met je mee.